Ik begin te vermoeden dat dat hele ‘vrijheid’-gedoe inclu algemene voorwaarden is
Op 5 mei vierden we ‘vrijheid’.
Als je erover nadenkt, wordt het concept ‘vrijheid’ eigenlijk best vreemd subjectief en kun je het op allerlei discutable manieren uitleggen.
Vrijheid klinkt simpel… totdat je er écht over gaat nadenken en het steeds irritant ingewikkelder wordt hoe langer je je hersenen erover kraakt.
Hoewel de mensheid haar best heeft gedaan om het idee van vrijheid iets inspirerends te maken, is het, als je het mij vraagt (en natuurlijk vraag je dat niet, maar dat maakt mij niet uit), vooral ontzettend verwarrend geworden.
Feit is dat iedereen er extreem moe uitziet voor een beschaving die technologie heeft uitgevonden om het leven zogenaamd makkelijker te maken.
Wat bedoeld was als weer een van mijn hyperbolische, sarcastische observatie over het moderne leven, veranderde plots ineens in een licht verontrustend besef dat we misschien allemaal gewoon agressief improviserend door systemen heen strompelen die niemand nog volledig meer begrijpt.
Freedom TikTok video
YouTube Freedom video
Om te beginnen: iedere baby zou eigenlijk gewoon minstens een paar jaar op een rustig onbewoond eiland gedropt moeten worden zodat ze eerst hun eigen regels, persoonlijkheid, overtuigingen en luier-situatie kunnen uitvogelen voordat ze worden losgelaten in deze absurde maatschappij waar iedereen zijn zelfverzonnen regels en overtuigingen op elkaar projecteert.
In plaats daarvan worden die kleine schreeuwlelijkertjes binnen ongeveer twaalf minuten na de geboorte al voorbereid op schema’s, verwachtingen, systemen, prestaties, regels, meldingen, verplichtingen en uiteindelijk wachtwoorden met minstens één hoofdletter, één symbool en een kleine emotionele inzinking.
En voor alle pasgeboren krijsers onder ons: zo gaat jullie leven er in een notendop uitzien:
Wanneer je wakker wordt, zetten we veertien alarmen, beantwoorden we e-mails met één oog open, vergeten we drie wachtwoorden, betalen we zeventien facturen en blijven we deelnemen aan een maatschappij die blijkbaar heeft besloten dat de ideale menselijke ervaring bestaat uit werken tot ongeveer je 147e.
Want blijkbaar is de droom om je beste jaren van je bestaan, gestrest door het leven heen te snelwandelen zodat je op een dag, wanneer je knieën klinken als magnetronpopcorn en je geheugen stilletjes is verschrompeld tot het formaat van een micro-bit, eindelijk kunt genieten van je luxueuze pensioen van €1,43 per maand.
Ervan uitgaande dat pensioenen tegen die tijd überhaupt nog bestaan en niet gewoon een klein denkbeeldig worstje waren om iedereen braaf mee te laten werken.
Ondertussen heeft de mensheid ook de fascinerende traditie bedacht waarbij complete vreemden met belangrijke haartjes in de plooi en over-gedesignde stropdasjes waar je spontaan nachtmerries van krijgt, met elkaar discussiëren over wiens denkbeeldige autoriteit belangrijker is, over dingen die niemand volledig begrijpt maar waar iedereen toch schrikbarend zelfverzekerd over doet… en die waarschijnlijk opgelost hadden kunnen worden met één ongemakkelijke groepschat en een broodje.
Om vervolgens doodleuk aan te kondigen:
Fantastisch nieuws. JIJ gaat hier nu voor ons voor vechten.
Niets zegt ‘vrijheid’ zoals onverwachte deelname.
En eerlijk gezegd funtioneren de meesten van ons gewoon blindelings binnen systemen die zijn bedacht door andere mensen die waarschijnlijk tijdelijk geestelijk ontspoord, verward, moe… of gewoon verkeerd gegeten hadden.
Jouw vrijheid zal ook bestaan uit:
Wachtwoorden nodig hebben voor dingen die vroeger nooit een wachtwoord nodig hadden. App-updates om de zes seconden. Een koelkast die verbinding maakt met wifi om redenen die niemand volledig begrijpt.
Technologie beloofde vrijheid maar creëerde uiteindelijk een realiteit waarin mensen chronisch werkberichten beantwoorden terwijl ze in de supermarkt staan met hummus en komkommers in hun handen.
Dat is ALS ze überhaupt nog naar de supermarkt gaan in plaats van alles online te bestellen zodat je nooit meer echte mensen hoeft tegen te komen.
Maar nu ik erover nadenk, zal dat straks waarschijnlijk sowieso verleden tijd zijn vanwege robotinvasies.
We zitten allemaal gevangen in routines, meldingen, deadlines en ongeveer vierduizend ongelezen gedachten.
Om vrijheid nog even verder uit te leggen:
Er zijn ook ontelbaar veel moeders die hun eigen kinderen eigenlijk gewoon zelf zouden willen opvoeden in plaats van ze in turbo-tempo af te leveren aan een eindeloos circus van schema’s, haal- en brengmomenten en uitgeputte overlevingslogistiek.
Maar blijkbaar keek de maatschappij naar dat idee en zei:
Absoluut niet. Gelieve onmiddellijk terug te keren naar uw werkstation.
Want niets schreeuwt meer ‘vrijheid’ dan toestemming nodig hebben om tijd met je eigen kind door te brengen, terwijl iedereen collectief doet alsof dit allemaal volledig normaal en emotioneel gezond is.
En dan is er ook nog die totaal normale situatie waarin je wettelijk verplicht bent je kind dagelijks af te leveren bij een schoolsysteem terwijl je verrassend weinig controle hebt over wat ze daar eigenlijk leren.
Vooral hoogbegaafde kinderen worden vaak geacht zichzelf stilletjes af te remmen, zich aan te passen, op te gaan in de massa en mentaal een realiteit uit te zitten die voelt alsof je een Ferrari-motor permanent in fietsstand laat draaien.
Wat, verrassend genoeg, ongeveer zeventien innerlijke conflicten vóór de lunch kan veroorzaken.
Vroeger, in mijn tijd, zag vrijheid er ook uit als niet constant gevolgd, gemonitord, geanalyseerd, geoptimaliseerd, genotificeerd, geüpdatet, herinnerd, geverifieerd, gesynchroniseerd en psychologisch gemangeld worden in een dopamine-loop door zeventien oplichtende rechthoeken vóór het ontbijt.
Niemand wist elke vier seconden waar je was. Algoritmes bepaalden niet stiekem je persoonlijkheid.
Je zat niet vastgelijmd aan je ChatGPT-knop omdat GPT zogenaamd alles beter weet en je zelf niet meer hoeft na te denken. (En nee, ik ben niet degene die zegt dat GPT alles beter weet, want dat is niet zo.)
Dus in plaats van te denken heb je nu de volledige vrijheid om te doen wat er nog overblijft om te doen in vrijheid… voordat GPT of een flauwvallende robot het al voor je gedaan heeft.
En kinderen konden gewoon buiten spelen zonder dat de halve wijk GPS-bevestiging, drie veiligheidsapps en elke twaalf minuten een live statusupdate nodig had.
Want veiligheid is tegenwoordig niet meer wat het vroeger was.
Mensen bestonden gewoon… Kinderen speelden gewoon. Meestal veilig.
Wat nu ineens gevaarlijk revolutionair klinkt.
Overheden, systemen, bedrijven, apps, abonnementen, wachtwoorden, belastingen, updates, regels, vergunningen en ongeveer 46 ongelezen e-mails lijken collectief over één ding eens te zijn:
je gaat hier gewoon aan deelnemen.
Want moderne vrijheid voelt soms minder als volledige onafhankelijkheid en meer alsof je zelf mag kiezen welk formulier je als eerste wilt invullen.
En ergens onderweg introduceerde de maatschappij ook nog stilletjes het fascinerende idee dat zodra je de veertig passeert, je langzaam naar de achtergrond hoort te vervagen als een verouderde software-update waar niemand om gevraagd heeft.
Plots begint het internet tegen je te praten alsof je een historisch relikwie bent dat ooit emoji’s rechtstreeks in grotwanden kerfde en uitsluitend communiceerde via postduiven en intens oogcontact.
Ondertussen ben je mentaal nog steeds zeventien, emotioneel uitgeput, technologisch verward en probeer je vooral te onthouden waarom je überhaupt de keuken binnenliep.
Maar volgens de moderne maatschappij geldt: als een tiener vindt dat je spijkerbroek verkeerd is, klaagt dat je vandaag je fillers bent vergeten, moet overgeven van de prachtige zilveren draadjes rond je oren, die er simpelweg getuige van zijn dat je het überhaupt zo ver hebt geschopt, je muziek oud vindt en je te veel puntjes gebruikt in sms’jes…
Gefeliciteerd.
Je bent officieel onderdeel geworden van de decoratieve achtergrond van een vrije beschaving.
Ik weet eigenlijk niet precies waar ik met deze gezwets-blog heen wilde, dus ik stop hier maar.
